خانه برند

مرکز تخصصی ثبت علامت تجاری و خرید و فروش برند

ایران ایر شرکت هواپیمایی است که حمایت‌کننده پرچم ایران می‌باشد، در همان ابتدای تاسیس این شرکت با نام برند هواپیمایی هما شناخته شد. شرکت هواپیمایی ایران ایر از قدیمی‌ترین شرکتهای هواپیمایی فعال در خاورمیانه می‌باشد. ایران ایر در سال ۱۳۹۲ در دهمین جشنواره ملی قهرمانان صنعت ایران به عنوان یکی از ۱۰۰ برند برتر ایران شناخته شد.

این شرکت سالیانه بالغ بر ۶ میلیون مسافر جابه‌جا می‌کند. شرکت هواپیمایی هما هم‌اکنون به بیش از ۶۰ مقصد داخلی و بین‌المللی پرواز انجام می‌دهد. دفتر مرکزی ایران ایر در فرودگاه مهرآباد تهران قرار دارد و پروازهای داخلی از فرودگاه مهرآباد و پایگاه پروازهای خارجی فرودگاه امام خمینی تهران می‌باشد.

تأسیس برند هواپیمایی هما

در سال ۱۳۲۱ اولین شرکت هواپیمایی ایران به‌نام ایرانیان ایرویز توسط رضا افشار و غلام ابتهاج که بازرگان بودند تاسیس شد. شرکت هوایی ایرانیان ایرویز در ابتدا از هواپیمای داگلاس دی سی ۳ تشکیل شده بود که بعدها تعدادی هواپیمای داگلاس دی‌سی-۴ و در آخر هواپیماهای ویکرز ویسکونت نیز به ناوگان خود اضافه کرد.  این شرکت در آغاز تنها مسیر تهران-مشهد را داشت و به جابجایی بار و مسافر می‌پرداخت. اما کم کم مسیرهای خود را گسترش داد و در مسیرهای داخلی تهران-اصفهان-شیراز-بوشهر-آبادان-اهواز نیز ادامه داد و همچنین در مسیرهای بین‌المللی تل‌آویو، قاهره، بغداد و پاریس نیز فعالیت می‌کرد.

بعد از شرکت ایرانیان ایرویز شرکت هواپیمایی خصوصی پارس یا پرشین ایرسرویس در سال ۱۳۳۳ در تهران تاسیس شد. در ابتدا این شرکت توسط هواپیماهای آورویوک به‌صورت باربری کار خود را آغاز کرد و از طریق آبادان پروازهایی را از تهران به بیروت، بریندیسی و بازل انجام می‌داد. این شرکت با خرید هواپیمای داگلاس دی سی -۷ سی از شرکت بلژیکی سابنا توانست از دو شهرآبادان و تهران به مقاصد پاریس، لندن، بروکس و ژنو پروازهایی را مرتباً انجام دهد.

شرکتهای هواپیمایی ایرانیان ایرویز و پرشین ایرسرویس در ۵ اسفندماه سال ۱۳۴۰ با یکدیگر ادغام شدند و شرکت هواپیمایی ملی ایران (هما) را با نام بین‌المللی (Iran Air) با تمام امکانات و پرسنل دو شرکت گفته شده تأسیس کردند. این شرکت از فروردین ماه سال ۱۳۴۱ فعالیتش را آغاز کرد. برند هواپیمایی هما با استفاده از هواپیماهای داگلاس دی سی ۳، داگلاس دی‌سی-۶، ویکرز ویسکونت و آورویورک پروازهای خود را آغاز کرد و در سال ۱۳۴۲ به عضویت کامل یاتا درآمد.

شرکت هوایی هما به‌عنوان شرکت ملی شناخته شده است “هما” از ترکیب سه حرف نخست هواپیمایی ملی ایران به‌وجود آمد و برای معادل انگلیسی آن که “Iran national airline” می‌باشد به علت طولانی بودن آن از ترکیب ساده تر iranair استفاده شده. در سال ۱۳۴۰ انتخاب آرم برای برند هواپیمایی هما با اعلام فراخوان در روزنامه کیهان و اطلاعات مسابقه‌ای گذاشته شد و داوری آن توسط هیئتی از دانشکده هنرهای زیبا صورت گرفت.

در این مسابقه ادوارد زهرا بیان ۲۲ ساله برنده شد وی با الهام از سرستون‌های تاریخی تخت جمشید و با استفاده موتیف‌های ایرانی طراحی خود را انجام داد. وی الگو پرنده‌ای که در اسطوره‌های ایرانی به نام «هما» بود را برگزید که نمونه‌اش تنها در تخت جمشید یافت می‌شد. در کتاب‌های «گریشمن» باستان‌شناس مشهور فرانسوی نیز نام این پرنده آمده است. سرستون پرنده‌ای را به تصویر می‌کشید که دارای سه خصوصیت منحصر به فرد بود: سر عقاب، گوش‌های گاو و یال اسب. بعضی از منابع آورده‌اند که هما هرگز آرام نمی‌گیرد و در تمام طول زندگی خود تا حدی در اوج پرواز می‌کند که از دیده‌گان نهان شده و هرگز بر روی زمین آرام نمی‌گیرد. این طراح برای لوگوی برند هواپیمایی هما رنگ آبی فیروزه‌ای را پیشنهاد داد.

بدنه هواپیماهای هما سفید است و کلمه ایران ایر به رنگ آبی پررنگ بر روی قسمت جلویی هواپیما نوشته شده‌است. نشان هما هم به رنگ آبی پررنگ بر روی دم هواپیما نقش بسته ‌است و خطی با همین رنگ در بالای آن قرار دارد. رنگ آمیزی هواپیماهای هما توسط یک شرکت آلمانی تهیه شده‌است.

قبل از انقلاب ۱۳۵۷

در سال ۱۳۴۴ هما اولین پرواز خود را  با هواپیمای جت با استفاده از یک فروند بوئینگ ۷۲۷–۱۰۰ در مسیر تهرانبیروت انجام داد. بعد از آن پرواز شرکت تمام ناوگان خود را تبدیل به هواپیمای جت نمود. عصر طلایی هما با آغاز دهه ۱۳۵۰ شروع شد و در سال ۱۳۵۰ تعدادی بوئینگ ۷۳۷–۱۰۰ و در سال ۱۳۵۳ تعدادی بوئینگ ۷۲۷–۲۰۰ را به به ناوگان شرکت خود وارد کرد. از سال ۱۳۵۴ تحویل هواپیماهای گران‌قیمت بوئینگ ۷۴۷  از نوع ۱۰۰ و ۲۰۰ و اس پی آغاز شد. در اواسط دهه ۷۰ میلادی، بطور روزانه هما پروازهای بدون توقف به قاره اروپا انجام می‌داد هواپیمایی ملی ایران در این زمان تنها در مسیر تهران-لندن بالغ بر سی پرواز هفتگی انجام می‌داد. خط هوایی تهران به فرودگاه جان اف کندی نیویورک در سال ۱۳۵۴ با بهره‌گیری از بوئینگ ۷۰۷ و با یک توقف در فرودگاه هیثرو لندن آغاز شد. برند هواپیمایی هما هواپیماهای دوربرد را در مسیر تهران-نیویورک با خرید بوئینگ‌های ۷۴۷ اس پی بکار گرفت و طولانی‌ترین خط هوایی بدون توقف جهان را راه‌اندازی کرد.

برند هواپیمایی هما قرارداد خریدن دو فروند هواپیمای مافوق صوت کنکورد را با کنسرسیوم انگلیسی-فرانسوی در ۱۶ مهر سال ۱۳۵۱ به امضا رساند. البته در آوریل ۱۳۵۹ با شروع انقلاب اسلامی و دگرگون شدن سیاست‌های حکومت، این قرارداد فسخ شد و این هواپیماها هرگز به ناوگان برند هواپیمایی هما وارد نشدند. هما آخرین شرکت هوایی خارجی بود که قرارداد خرید این هواپیما را فسخ می‌کرد.

برند هواپیمایی هما ۶ فروند ایرباس مدل هما  آ-۳۰۰ را در سال ۱۳۵۶ برای استفاده در مسیرهای محلی از شرکت اروپایی ایرباس خریداری کرده و اولین بهره‌بردار هواپیماهای ایرباس در خاورمیانه لقب گرفت. برند هواپیمایی هما در آخر سال ۱۳۵۶ به‌طور روزانه به بیش از ۳۱ مقصد در داخل و خارج ایران از پکن و توکیو تا نیویورک پرواز می‌کرد و در حال تأسیس خطوط هوایی جدیدی به مقصد لس آنجلس و سیدنی بود. در اواخر دهه هفتاد، رو به‌ رشدترین شرکت هواپیمایی جهان و در عین حال یکی از ایمن‌ترین، مدرن‌ترین، و پردرآمدترین شرکتهای هواپیمایی دنیا هواپیمایی ملی ایران  شناخته ‌شد. برند هواپیمایی هما پس از شرکت استرالیایی کوانتاس در سال ۱۳۵۵ ایمن‌ترین شرکت هوایی جهان لقب گرفت؛ تا قبل از انقلاب اسلامی تنها حادثه هما مربوط به سقوط یک فروند داگلاس دی‌سی-۳ این شرکت در سال ۱۳۳۱ می‌شد هما در آن سال‌ها سعی داشت از موقعیت استراتژیک ایران به‌عنوان نقطه‌ای میان شرق و غرب عالم به نحو احسن استفاده کرده و ایران را به مرکز ترانزیت بار و مسافر در جهان تبدیل کند.

پس از انقلاب ۱۳۵۷

برند هواپیمایی هما بعد از پیروزی و عوض شدن سیاست حکومت تغییر نمود از ۲۶ فوریه ۱۹۷۹، تعدادی از آن‌ها مانند تهران-تل آویو تعطیل شد و تهران تنها مرکز انجام پروازهای بین‌المللی شرکت شد و قرار شد که فرودگاه بین‌المللی شیراز تنها در موقع لزوم استفاده شود. به این ترتیب شد که تمام فرودگاه‌های ایران غیر از فرودگاه مهرآباد شبکه پروازهای بین‌المللی خودشان را از دست دادند.

طی جنگ ایران و عراق در دهه ۱۹۸۰ در هما پیشرفت چندانی صورت نگرفت و اکثر پروازهای داخلی و بین‌المللی لغو می‌شدند یا با تاخیر مکرر صورت می‌گرفتند. همچنین در آن دوره همه‌ی پروازهای شرکت به مقصد فرودگاه آبادان مرکز فعالیت‌های نفتی ایران تعطیل شد. این روند تا زمان برقراری آتش‌بس بین دو کشور در سال ۱۹۸۸ یافت.

در سال ۱۹۸۱ نام رسمی شرکت به هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران تغییر نمود، هما در این سال ۱٫۷ میلیون مسافر را جابجا کرد.

با شروع دهه ۱۹۹۰ میلادی، به دلیل تحریم‌های اعمال شده علیه صنعت هوایی ایران از جانب آمریکا با وجود افزایش شدید تقاضا برای سفرهای هوایی هما تنها توانست چند فروند هواپیمای کوچک فوکر ۱۰۰ را از شرکت سازنده هلندی آن خریداری کند.

در دهه نود میلادی اتفاق مهمی برای برند هواپیمایی هما افتاد و آن، راه‌اندازی شرکتهای هواپیمایی خصوصی در ایران بود در زمان ریاست اکبر هاشمی رفسنجانی طی سیاست‌های دولت ایران شرکت‌ های هواپیمایی مختلفی مانند هواپیمایی ماهان، هواپیمایی کاسپین و کیش ایر تأسیس شدند و به انحصار هما در پروازهای داخلی و خارجی خاتمه دادند. مهم‌ترین رقیب داخلی شرکت هواپیمایی هما هم‌اکنون ماهان است که در حال رشد می‌باشد.

در اواخر دهه ۱۹۹۰ در زمان ریاست جمهوری محمد خاتمی با بهبود روابط جمهوری اسلامی ایران با اروپا هما قرارداد خرید چند فروند هواپیمای مدرن ایرباس ای ۲۰۰–۳۳۰ را با شرکت اروپایی ایرباس توانست نهایی کند که البته این قرارداد با توجه به فشارهای ایالات متحده آمریکا در سال ۲۰۰۱ لغو شد. شرکت هما ۵ فروند ایرباس آ-۳۱۰–۲۰۰ و ۱ فروند ایرباس آ-۳۱۰–۳۰۰ را در همان سال به صورت دست دوم از ترکیه خریداری کرد. یکی از جدیدترین اقدامات هما خرید دو فروند ایرباس آ-۳۰۰–۶۰۰ دست دوم از شرکت المپیک ایر یونان می‌باشد.

شرکت هواپیمایی هما امروزه به علت تحریم‌های آمریکا علیه ایران ناوگانی فرسوده و قدیمی دارد و  این تحریم‌ها مانع راه این شرکت می‌باشد. این شرکت نه تنها جایگاه ممتاز جهانی خود در دهه هفتاد را به کلی از دست داده بلکه با سرمایه‌گذاری برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس مانند امارات عربی متحده، قطر و بحرین بر صنعت هوایی خود در منطقه خاورمیانه نیز به‌عنوان یک شرکت هواپیمایی درجه دو شناخته می‌شود.

به علت کمبودهای این شرکت بسیاری از پروازهای بین‌المللی متوقف شده و شبکه پروازی داخلی این شرکت نیز با وجود افزایش تقاضاها تغییر آنچنانی نکرده است. بسیاری از هواپیماهای هما به دلیل نقص‌های فنی جزئی بازنشسته شده‌اند، زیرا هزینه و قدرت تعمیر قطعات آن‌ها را ندارد. نمونه این هواپیماها در فرودگاه مهرآباد دیده می‌شود. یک بوئینگ ۷۴۷ اس پی این شرکت نیز بعد از شکستن ارابه فرود آن در سال ۲۰۰۴ در فرودگاه پکن، بلا استفاده شده‌است. برند هواپیمایی هما سعی دارد با اجاره یا خرید هواپیماهای دست‌دوم از کشور ترکیه یا خرید هواپیماهای روسی قسمتی از کمبودهای خود را رفع کند.

پنج کشور عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد به اضافه آلمان در ژوئن سال ۲۰۰۶ میلادی به جمهوری اسلامی ایران پیشنهاد دادند که به ازای تعلیق فعالیت‌های هسته‌ای امتیازاتی به ایران تعلق می‌گیرد، از جمله این امتیازات لغو تحریم‌های هوایی علیه ایران بود؛ که ایران پاسخ منفی داد.

پس از اجرای توافق هسته‌ای و برداشته‌ شدن تحریم‌ها در سال ۱۳۹۴، شرکت هواپیمایی ایران ایر در ۲۸ ژانویه، توانست قرار داد ۱۱۸ فروند هواپیما با ایرباس امضا کند.



نوشته‌های مرتبط با: برند هواپیمایی هما و تاریخچه شکل‌گیری آن





تاکنون ۰ دیدگاه برای "برند هواپیمایی هما و تاریخچه شکل‌گیری آن" ثبت شده است.